LİPÖDEM VE ÖSTROJEN
LİPÖDEM VE ÖSTROJEN
Özellikle östrojen hormon düzeyindeki dalgalanmaların tetiklediği düşünülmektedir. Bu dalgalanmalar özellikle ergenlik, gebelik ve menopozda görülmektedir. Hormonal dalgalanmalar adet siklusu esnasında veya doğum kontrol haplarının kullanımı esnasında da görülmektedir.
Özellikle menapozun başlamasına 3-4 yıl öncesinde şikayetler başlamaktadır. Benzer şekilde yumurtalıkların alınması da tetikleyici faktördür.
Bu hastalarda yağ dokusundaki östrojen reseptörlerindeki dağılımda bozukluklar olduğu gösterilmiştir. Östrodiol reseptörlerinden ED alfa>beta reseptör gelişmektedir. Östrodiol –alfa reseptörlerinin uyarılması, yağ depolanması, inflamasyon, hipertrofi, lenfatik dolaşımın bozulması, mikroanjiopati ve fibrosisi uyarmaktadır. Bu bozukluk, yağ birikimini, inflamasyonu ve ödemi uyarmaktadır. Gebelik veya östrojen tedavisi ile bu klinik tablo gerilemektedir. Östrojen reseptörü betanın uyarılması ise mitekontri fonksiyonlarının aktivasyonu, enerji harcanması ve kahverengi yağ dokusu oluşumunu artırır.
Östrojen düzeyi ile yağ dokusu dağılım şekli ve yoğunluğu arasında korelasyon bulunmaktadır. Östrojene bağlı göğüsler, kalça ve uylukta yağ dokusu fizyolojik olarak depolanmaktadır.
Paradoksal olarak menopoza ile birlikte östrojen düzeyindeki azalma ile birlikte kilo artışı görülmektedir.
Bir kadında progesterone seviyesi düşük ise östrojen baskın hale gelir ve lipödem şikayetleri artış gösterir. Dengeyi sağlamak için progestrtron gereklidir.
Gluten, östrojen ilişkisi de önemlidir, gluten kronik inflamasyonu tetikleyerek ve incebağırsağa zarar vererek hormonal dengeyi olumsuz etkileyebilir. Bu emilim bozukluğu vücudun östrojen üretim ve atılımını bozabilir. Buna bağlı pek çok problem gelişebilir, ancak glutensiz diyet ile düzelme sağlanabilmektedir. Tedavi edilmeyen çölyak hastalığı ile,gecikmiş ergenlik, amenore, erken menapoz gibi sorunlar gelişebilmektedir. Lipödem kronik hormone kaynaklı yağ dokusu bozukluğu olup, östrojen başlangıcı ve alevlenmesinde tetikleyici rol oynar. Gluten doğrudan etiyolojik faktör olmasa da östrojen üzerine etkisi ve inflamasyon yapma özelliği nedeniyle lipödemi alevlendirebilmektedir.